Làng nghề truyền thống dân tộc Nùng khu vực huyện Quảng Uyên, Cao Bằng

 Nhân dân các dân tộc thiểu số Cao Bằng có 8 dân tộc chủ yếu, mỗi một dân tộc đều có nhiều nghề truyền thống riêng để phục vụ nhu cầu sinh hoạt hàng ngày tại địa phương. Người Tày có nghề dệt thổ cẩm, người Dao có nghề làm giấy dó, chạm bạc; người Mông có nghề dệt Lanh... Nói đến khu vực làng nghề truyền thống của người Nùng là nhắc đến nghề làm ngói máng, nghề đan lát, nghề làm hương, giấy bản, nhuộm vải chàm, rèn nông cụ...

Khu vực tập trung đại diện cho vùng làng nghề chủ yếu tại các xã Phúc Sen, Tự Do, Đoài Côn, Quốc Dân...của huyện Quảng Uyên. Các làng nghề này được chia theo từng cụm làng, phân chia theo từng loại sản phẩm để sản xuất phục vụ dân sinh như: Nghề làm ngói máng tại xã Tự Do, nghề đan lát ở xã Đoàn Côn; nghề làm hương tại xã Quốc Dân.  Điển hình nhất là các xóm của xã Phúc Sen dường như có lệ làng,  họ quy ước với nhau mỗi khu vực làng đều phân chia thành cụm sản xuất nông cụ như làng rèn dao quoắm, dao thái, dao chặt; làng sản xuất búa, làng rèn liềm...

Giá trị văn hóa truyền thống của người Nùng tại khu vực nêu trên không chỉ có nghề truyền thống, hiện nay người Nùng còn lưu giữ được nhiều giá trị văn hóa truyền thống tiêu biểu cho vùng nông thôn thuần túy nông nghiệp, thể hiện ở chỗ họ biết chọn những khu vực sinh sống có phong cảnh yên bình, quần tụ thành tập thể, tuyên truyền, vận động cùng nhau giữ được những ngôi nhà sàn truyền thống lâu đời hoặc hỗ trợ nhau xây dựng lại những ngôi nhà sàn mang dáng dấp truyền thống của người xưa. Nếu có dịp đến với khu vực sinh sống của người Nùng, du khách sẽ có dịp ngắm nhìn những cô gái dân tộc Nùng trong trang phục dân tộc truyền thống mà tự tay họ nhuộm,  tham gia trải nghiệm cùng với bà con dân tộc sản xuất dụng cụ nông nghiệp, lao động nông nghiệp... để rồi cùng sinh hoạt văn hóa ẩm thực với những món ăn mang đậm giá trị văn hóa truyền thống của vùng quê; cùng thưởng thức và hòa mình vào các làn điệu dân ca, dân vũ của người Nùng An nơi đây.

Để đến được với vùng đất truyền thống văn hóa làng nghề mang đậm giá trị truyền thống nhân văn của vùng quê, đặc trưng cho dân tộc thiểu số Nùng An, huyện Quảng Uyên. Từ thành phố Cao Bằng, du khách có thể bắt taxi, xe buýt hoặc đi xe máy trải nghiệm theo Quốc lộ 3 khoảng 30km về hướng Tây. Các xã có làng nghề truyền thống nằm trên trục đường đến tham quan khu du lịch sinh thái Thác Bản Giốc, Khu kinh tế cửa khẩu Tà Lùng và gần khu du lịch sinh thái Hồ Thăng Hen. Cảnh quan thiên nhiên đẹp, con người thân thiện kết hợp với vốn văn hóa truyền thống tiêu biểu còn được lưu giữ khá nhiều, chắc chắn sẽ đem lại cho du khách những cảm giác mới lạ, phù hợp với khách du lịch đi Phượt, dã ngoại, khám phá...

Lục Văn Khoằn